Το Πράσινο Σημειωματάριο - Clare Pooley

Βρισκόμαστε στα μισά του Αυγούστου. Ο καύσωνας πυκνώνει τον αέρα, βαραίνει τις σκέψεις, επιβραδύνει τον χρόνο. Κι εγώ αναζητώ μικρές ρωγμές διαφυγής από τη ρουτίνα. Σταματώ για λίγες ημέρες το διάβασμα του διδακτορικού μου, κλείνω τα αρχεία και τις παραπομπές, και επιτρέπω στον εαυτό μου την πολυτέλεια μιας ήσυχης απόλαυσης: τη θέα από τη βεράντα και ένα βιβλίο που με περιμένει υπομονετικά.

Φωτογραφία: Μεταίχμιο

Όχι, δεν είναι αυτό που θα σας παρουσιάσω σήμερα — εκείνο θα έχει τη σειρά του. Σήμερα θέλω να μιλήσουμε για ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται σαν ανάσα. Δεν θα το ονομάσω «καλοκαιρινό» ή «δροσερό» ανάγνωσμα. Άλλωστε, έχουν εποχή τα βιβλία; Ποτέ δεν πίστεψα ότι η λογοτεχνία υπακούει στο ημερολόγιο.

Το βιβλίο είναι το Το Πράσινο Σημειωματάριο της Clare Pooley, από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Σύνοψη

«Όλοι λένε ψέματα για τη ζωή τους. Τι θα γινόταν όμως αν μοιραζόσουν την αλήθεια;»

Αυτό το ερώτημα γράφει σε ένα ανοιχτοπράσινο σημειωματάριο —με τον τίτλο «Το πείραμα της αυθεντικότητας»— ο Τζούλιαν Τζεσόπ, ένας εκκεντρικός ζωγράφος εβδομήντα εννέα ετών. Το αφήνει σ’ ένα βίνταζ καφέ στην Οδό Φούλαμ, στο Λονδίνο, κι από εκεί ξεκινά μια αλυσιδωτή διαδρομή.

Το τετράδιο αλλάζει χέρια. Περνά από ανθρώπους διαφορετικούς, φαινομενικά ασύνδετους μεταξύ τους, που όμως κουβαλούν μυστικά, ανεκπλήρωτες επιθυμίες, σιωπηλές ενοχές. Καθώς ο καθένας τους προσθέτει τη δική του αλήθεια στις σελίδες του, η ζωή τους αρχίζει να μετακινείται — διακριτικά στην αρχή, ριζικά στη συνέχεια.

Μέσα από αυτή τη συλλογική εξομολόγηση αναδεικνύεται η δύναμη, αλλά και ο κίνδυνος, της ειλικρίνειας.

Προσωπική άποψη

Ομολογώ πως ξεκίνησα την ανάγνωση με επιφυλακτικότητα. Ό,τι διαφημίζεται έντονα με κάνει συχνά να κρατώ αποστάσεις. Κι όμως, εδώ διαψεύστηκα — και μάλιστα ευχάριστα. Το βιβλίο μού κράτησε συντροφιά για αρκετά απογεύματα· η έκτασή του επιτρέπει να βυθιστείς στον κόσμο του χωρίς βιασύνη.

Η υπόθεση, εκ πρώτης όψεως, μοιάζει απλή: ένα πράσινο σημειωματάριο που εγκαταλείπεται σ’ ένα καφέ του Λονδίνου. Κι όμως, γύρω από αυτό το φαινομενικά ασήμαντο αντικείμενο ξετυλίγεται ένα πολυεπίπεδο μωσαϊκό ανθρώπινων ιστοριών. Το τετράδιο κινείται σχεδόν μοιραία από χέρι σε χέρι, φιλοξενεί εξομολογήσεις, φόβους, πάθη και όνειρα που δεν βρήκαν ποτέ φωνή.

Το νήμα ξεκινά από την ιδιοκτήτρια του καφέ, απλώνεται σε διαφορετικές γωνιές της πόλης —και όχι μόνο— και επιστρέφει εκεί απ’ όπου άρχισε. Όμως τίποτα δεν είναι πια ίδιο. Τι έχει αλλάξει; Οι συνθήκες ή οι άνθρωποι; Ή μήπως ο τρόπος που επιλέγουν να πουν —ή να μη πουν— την αλήθεια;

Η βασική ιδέα του «πειράματος» είναι η ειλικρίνεια. Μα άραγε η ειλικρίνεια σώζει; Μπορεί να συνυπάρξει με την αγάπη, με τη φιλία, με τους προσωπικούς μας στόχους; Ή μήπως κάποιες αλήθειες είναι προτιμότερο να μένουν σιωπηλές;

Η συγγραφέας επιστρατεύει μια γραφή απλή, ζεστή, με λεπτό χιούμορ και έντονες εναλλαγές σκηνικών με άρωμα Λονδίνου. Το ενδιαφέρον παραμένει ζωντανό μέχρι την τελευταία σελίδα, χωρίς περιττές δραματοποιήσεις.

Ένα βιβλίο που διαβάζεται ευχάριστα, αλλά αφήνει πίσω του ερωτήματα.

Το προτείνω με μια κούπα ζεστό καφέ στο χέρι — ακόμη και μέσα στον Αύγουστο.