Και τα βιβλία έχουν ταυτότητα!

Ποιος διαβάζει κάθε μέρα; Εγώ σίγουρα!

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν τα βιβλία που κρατάτε στα χέρια σας καθημερινά αποτελούνται από διάφορα μέρη – όπως το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από χέρια, πόδια και άλλα μέλη; Και αν ναι, ποια είναι αυτά; Πώς ακριβώς ονομάζονται και τι σημαίνουν;

Μην ανησυχείτε, δεν είναι αυτονόητο. Κανείς δεν είναι παντογνώστης.

Το βιβλίο έχει διττή υπόσταση: αποτελείται από κείμενο και αντικείμενο. Τα μέρη του χωρίζονται σε εξωτερικά και εσωτερικά.

Εξωτερικά μέρη του βιβλίου

• Εξώφυλλο: περιλαμβάνει τον τίτλο, το όνομα του συγγραφέα, τον εκδοτικό οίκο και το όνομα μεταφραστή ή επιμελητή.

• Ράχη: εμφανίζει τον τίτλο, τον συγγραφέα και το λογότυπο του εκδοτικού οίκου.

• Αυτιά: προέκταση του εξωφύλλου που διπλώνει προς τα μέσα και συχνά περιλαμβάνει βιογραφικό.

• Οπισθόφυλλο: συνήθως περιέχει περίληψη, κριτικές, αποφθέγματα και το ISBN – έναν μοναδικό σειριακό αριθμό για κάθε τεκμήριο.

• Κουβερτούρα: δεύτερο εξώφυλλο, διαφορετικά διακοσμημένο από το κυρίως.

• Θήκη: συνήθως για limited editions.

Εσωτερικά μέρη του βιβλίου

Διακρίνονται σε frontmatter (πριν από το κείμενο) και backmatter (μετά το κείμενο).

Frontmatter:

• Ημίτιτλος: ψευδότιτλος κάτω από τον κύριο τίτλο.

• Προμετωπίδα: αριστερή σελίδα πριν από τη σελίδα τίτλου, μπορεί να περιλαμβάνει προσωπογραφία ή εικόνα.

• Φύλλο τίτλου: σελίδα με τον τίτλο του βιβλίου.

• Σελίδα τίτλου: η πιο σημαντική σελίδα που περιλαμβάνει τίτλο, συγγραφέα, εκδοτικό, μεταφραστή, επιμελητή, εικονογράφο και στοιχεία επικοινωνίας.

• Αφιέρωση: από το συγγραφέα προς κάποιο πρόσωπο.

• Παράθεμα: κείμενο από άλλο βιβλίο.

• Ευχαριστίες, πρόλογος, εισαγωγή.

• Περιεχόμενα: πίνακας περιεχομένων.

• Πίνακας εικόνων, συντομογραφίες και σύμβολα.

Backmatter:

• Σημειώσεις, επίμετρο, επίλογος.

• Βιβλιογραφία.

• Λεξιλόγιο, κατάλογος όρων, γλωσσάρι.

• Ευρετήριο.

• Παράρτημα: π.χ. ερωτηματολόγια ή στατιστικά στοιχεία σε επιστημονικά συγγράμματα.

• Προσθήκες (addenda), παροράματα (errata).

• Κολοφώνας: πληροφορίες για την έκδοση, αριθμό αντιτύπων, κ.ά.

• Εικόνες, χάρτες, πίνακες.

• Κατάλογος έργων του συγγραφέα ή της σειράς.

• Κριτικές από εφημερίδες ή περιοδικά.

Σε επόμενο άρθρο θα δούμε όρους σχετικούς με τη βιβλιοδεσία, τη διακόσμηση και άλλα βιβλιοθηκονομικά μυστικά που κάνουν το βιβλίο πραγματικά μοναδικό!

Σ.